Warszawa - zewnętrzny pierścień fortów

W ramach pierwszego etapu budowy fortowej Twierdzy Warszawa powstały umocnienia zewnętrznego pierścienia fortów. W latach 1885-1890 wybudowano 18 dzieł numerowanych od I do XIV. Znajdowały się poza administracyjnymi granicami miasta, w odległości ok. 8km od centrum Warszawy.

Warszawa zewnętrzny pierścień

Fort IIa...

Fort IIa... ten artykuł właśnie powstaje. Wróć do nas za tydzień.


Wielka Wojna

Podczas I wojny światowej wojska niemieckie dotarły do Warszawy na początku sierpnia 1915 roku. Większe walki trwały na przedpolach miasta, ale już nie w rejonie umocnień twierdzy.

Na południowych liniach obronnych Warszawy Niemcy pojawili się 4 sierpnia nad ranem. Krótkie ale intensywne walki trwały wieczorem, wspierane były ogniem niemieckiej artylerii. Następnego dnia okoliczne forty były już w rękach niemieckich. Na terenie umocnień znaleziono tylko kilka starych armat, nie było żadnego nowoczesnego uzbrojenia. W niemieckich wspomnieniach możemy przeczytać, że co prawda forty nie były nowoczesne, ale mogły być przez Rosjan skutecznie bronione przez długi czas, gdyby tylko zostały przygotowane i odpowiednio obsadzone wojskiem.

Rosjanie opuścili miasto w nocy z 4 na 5 sierpnia i oddali umocnienia w zasadzie bez poważniejszej walki. Zdołali wysadzić mosty na Wiśle i być może fragmenty umocnień. Uciekając z Warszawy na praską stronę Wisły zrabowali miasto, to co dali radę wywieźć bez wcześniejszego przygotowania. Zza rzeki jeszcze przez kilka dni ostrzeliwali miasto, podczas gdy za wojskiem uciekali jeszcze rosyjscy cywile.


Warschau unter Deutscher Besatzung 1915.

Warschau unter Deutscher Besatzung 1915.

Pocztówki ze zbiorów Biblioteki Narodowej / Polona.pl.


Okres międzywojenny

W okresie międzywojennym na przedpolu fortu powstał niezwykle ważny obiekt - Transatlantycka Centrala Radiotelegraficzna (tzw. Radiostacja Babice).


II wojna światowa

W pierwszych dniach września 1939 roku większość starych fortów, które znajdowały się na przedpolach Warszawy, nie została obsadzona przez polskie wojsko. Dowództwo Obrony Warszawy oparło początkowo obronę na zwartej zabudowie miejskiej, gdyż zabrakło wojska do rozmieszczenia także na fortach.

Atakujący Warszawę Niemcy mieli nadzieję zająć miasto z marszu. Jednakże po intensywnych walkach w dniach 8-10 września wycofali się i przygotowywali do zorganizowanego ataku...


Czasy PRL

Po zakończeniu II wojny światowej fort był nadal w rękach wojska.


Współcześnie

Fort pozostawał zamkniętym, niedostępnym obiektem wojskowym aż do pierwszych lat XXI wieku.


Zwiedzanie

Fort jest zamknięty i niedostępny do zwiedzania.


Fort IIa Babice na mapach i zdjęciach lotnicznych.

Fort IIa Babice na mapach i zdjęciach lotnicznych.
fot.1. Niemiecka mapa z 1914 roku.
fot.2. Mapa warszawskiej milicji z 1917 roku, ze zbiorów Muzeum Warszawy.
fot.3. Polska mapa WIG z lat 1930.
fot.4. Niemiecka mapa z 1938 roku, ale przestawiająca stan sprzed I wojny światowej.
fot.5. Zdjęcie lotnicze z 1951 roku. Ze zbiorów mapa.um.warszawa.pl.
fot.6. Zdjęcie lotnicze z 2010 roku. Ze zbiorów mapa.um.warszawa.pl.
fot.7. Rzeźba terenu (lidar) z Georpotal.gov.pl.


Opracowano na podstawie: