Fortyfikacje rejonu Warszawa - Modlin - Zegrze

Twierdza Zegrze

Zegrze - miejscowość w północnej części dawnego województwa warszawskiego (obecnie mazowieckie), nad Jeziorem Zegrzyńskim (Narew). Obecnie podzielona na dwie części: Zegrze Północne oraz Zegrze Południowe. W XIV wieku osada posiadała komorę celną oraz niewielkie umocnienia broniące przeprawy przez Narew. Zegrze uzyskało wtedy także prawa miejskie i możliwość pobierania opłat za spław rzeką. W XVIII wieku wybudowano tu kościół, folwark oraz barokowy pałac z parkiem. Na przełomie XVIII i XIX wieku, dzięki przerzuconemu przez rzekę drewnianemu mostowi, Zegrze stało się ważnym punktem strategicznym. W 1873 roku carskie władze postanowiły wybudować w Zegrzu umocnienia w celu obrony mostu na Narwi oraz osłony wschodniego przedpola Twierdzy Nowogieorgijewsk (Modlin). Kilka lat później powstały tutaj unikalne fortyfikacje, które przetrwały aż do dziś...

Wiedzę na temat Zegrza czerpałem głównie z pracy Przemysława Boguszewskiego "Twierdza Zegrze" w "Twierdze i działania wojenne na ziemiach polskich w czasie I Wojny Światowej" (Wydawnictwo Forteca, Białystok-Przasnysz 2000).

Twierdza Zegrze (5 pozycji)

Na początku lat 80-tych XIX wieku zaprojektowano fortyfikacje dla Zegrza. Miały tu powstać dwa ceglane forty zbliżone do standardowego projektu Bujnickiego z 1879 roku. Jednakże ze względów finansowych nie rozpoczęto żadnych prac budowlanych. W tym czasie Rosja wydawała ogromne sumy na budowanie umocnień Warszawy, Dęblina i Brześcia. Zabrakło więc pieniędzy nawet na stosunkowo małe fortyfikacje Zegrza.

Forty Twierdzy Zegrze (4 pozycji)

W skład Twierdzy Zegrze wchodzą dwa forty na terenie Zegrza (Umocnienie Duże oraz Umocnienie Małe) oraz dwa forty łącznikowe: w Dębem i w Beniaminowie. Planowane były także dwa kolejne forty łącznikowe w Pustelnikach i Maciołkach, jednak nie doczekały się realizacji. Forty w Zegrzu zachowane są w idealnym stanie, pozostałe dwa forty są częściowo zniszczone.

Koszary Twierdzy Zegrze (2 pozycji)

Koszary zegrzyńskiej twierdzy to nie tylko budynki w samej miejscowości Zegrze. Na początku XX wieku powstał kompleks budynków koszarowych w Białobrzegach - miejscowości w połowie drogi między Zegrzem a Beniaminowem.

Skarbiec NBP (4 pozycji)

Skarbiec Centralny i Centralny Ośrodek Komputerowy Zdalny Narodowego Banku Polskiego. Umocnienie Duże w Zegrzu, jeden z najciekawszych i najbardziej oryginalnych zabytków fortyfikacji w Polsce, został pod koniec 2002 roku sprzedany Narodowemu Bankowi Polskiemu. Nasz bank centralny zamierza wybudować na terenie fortu skarbiec oraz centrum informatyczne. Wiąże się to z bezpowrotnym utraceniem jedynego takiego zabytku w tej części Europy. Na szczęście w związku ze wzrostem cen materiałów i usług budowlanych koszty budowy przekroczyły oczekiwania banku - realizacja inwestycji została wstrzymana.

WSTECZ

Najczęściej czytane