Twierdza Zegrze

Na początku lat 80-tych XIX wieku zaprojektowano fortyfikacje dla Zegrza w postaci dwóch ceglanych fortów projektu Bujnickiego. Jednakże ze względów finansowych nie rozpoczęto żadnych prac budowlanych. W późniejszych latach pozwoliło to na wybudowanie o wiele ciekawszych i nowocześniejszych umocnień.

Zegrze

Zanim w Zegrzu zagościły wojska rosyjskie teren ten był własnością Radziwiłłów. Po rozpoczęciu budowy twierdzy zlikwidowano istniejącą tutaj parafię katolicką a kościół przebudowano na świątynie prawosławną. W ramach zadośćuczynienia władze rosyjskie ufundowały nowy kościół w Woli Kiełpińskiej.

Projekt przebudowy zegrzyńskiego kościoła wykonali inż. Rakint oraz kpt. inż. Lebiedyński. Prace zatwierdzone w 1894 roku ukończono wiosną 1899 roku. Świątynia uzyskała nowy bizantyjski wystrój typowy dla budownictwa prawosławnego. Cerkiew została konsekrowana i otrzymała wezwanie św. Piotr i Pawła.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości świątynię czekała kolejna przebudowa. Kościół garnizonowy został wyświęcony już w 1919 roku ale na modernizację czekał aż do 1932 roku. Wtedy to ks. mjr. Żółkowski rozpoczął prace budowlane zakończone w 1935 roku. Kościół zyskał nowe kolumny, zniknęła charakterystyczna dzwonnica.

W czasie II Wojny Światowej kościół został uszkodzony, w wyniku ostrzału artyleryjskiego (w 1944 roku). W latach 60-tych XX w. kościół był regularnie dewastowany mimo ochrony konserwatora zabytków. W roku 1987 wojsko ostatecznie wysadziło kościół w powietrze, nie próbując podjąć się odbudowy. Dopiero w 2000 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła zachowując jednak nieliczne fragmenty starego obiektu.

Cerkiew garnizonowa w Twierdzy Zegrze na starych pocztówkach