Start
Park Traugutta
Jakub Świeboda 13.07.2000.
Tuż obok ruchliwego Wybrzeża Gdańskiego i... z dala od zgiełku, trochę na uboczu wznoszą się ponure mury warszawskiej Cytadeli. Miejsce kaźni przywódców powstania styczniowego. Nieco zapomniane, a warte odwiedzenia.

Spacer rozpoczynamy od przystanku tramwajowego (linia 2) przed wjazdem na most Gdański. Schodzimy ulicą Wenedów i na wprost ulicy Zakroczymskiej dochodzimy do znajdującego się w dole neogotyckiego budynku z początku XVIII wieku. W tym miejscu już 300 lat wcześniej odkryto źródło pitnej wody. Nazwano je \"Zdrojem królewskim\", gdyż król \"Stanisław August w trosce o zdrowie publiczne to źródło odnowić polecił w roku 1771\" - informuje umieszczona na budynku tablica. Ale obecny pawilon czasów królewskich nie pamięta. Zrekonstruowano go w 1932 r. Został zniszczony w latach 30. XIX stulecia podczas budowy Warszawskiej Cytadeli.

Twierdzę ukończono w 1934 r, decyzję o jej budowie władze carskie podjęły w 1832 r. Tuż po powstaniu listopadowym. Miała chronić zaborców przed kolejnymi zrywami niepodległościowymi Polaków.

Po przejściu ulicy Wenedów idąc w kierunku Starego Miasta dochodzimy do ruin Fortu Legionów, w czasach carskich zwanego Fortem Władimira. Wybudowano go w latach 1851-53. Był fragmentem zewnętrznych umocnień Cytadeli. Otacza go fosa. Zakryte przejścia prowadziły do innych umocnień oraz centralnej części twierdzy. Przez lata pobliska Cytadela był siedzibą carskich żołnierzy i więzieniem, w którym przetrzymywano przede wszystkim więźniów politycznych. Po powstaniu styczniowym do kazamatów Cytadeli trafili przywódcy niepodległościowego zrywu.

Centralnym miejscem parku, który dziś od Cytadeli oddziela ulica, jest niewielki, prostokątny pagórek otoczony pięknymi, starymi topolami, na którym znajduje się pomnik upamiętniający miejsce, gdzie 5 sierpnia 1864 r. straceni zostali przez władze carskie przywódcy powstania z 1863 r. Romuald Traugutt, Rafał Krajewski, Józef Toczyski, Roman żuliński, Jan Jeziorański. W czasie zaborów to miejsce było szczególne dla narodowej pamięci. Podczas I wojny światowej w 1916 r. mieszkańcy Warszawy wznieśli tu krzyż upamiętniający straconych.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w latach 1925-1929 na terenie dawnych carskich fortyfikacji utworzono park. Wśród zadbanych alejek uwagę przyciąga rzeźba W. Szymanowskiego \"Macierzyństwo\". W 1927 r. oddano do użytku zachodnią część parku, przeznaczoną dla najmłodszych, z placami zabaw i boiskami. Po wojnie podczas odbudowy parku wyodrębniono z niej Międzyszkolny Ośrodek im. Janusza Kusocińskiego.

Schodząc z mauzoleum idziemy w stronę ulicy Sanguszki, gdzie znajduje się Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych. Obok bramy wejściowej, na stylowym, ażurowym parkanie umieszczona jest tablica upamiętniająca akcję przeciwko okupantom, przeprowadzoną 28.02.1943 r. przez oddział Gwardii Ludowej. W czasie powstania warszawskiego budynki ówczesnej Wytwórni Papierów Wartościowych były miejscem zaciekłych walk zgrupowania AK \"Leśnika\" i zostały zniszczone. Schodząc ulicą Sanguszki w dół w kierunku Wisły dochodzimy do Wybrzeża Gdańskiego.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »


Legionowo
Modlin
Warszawa
Zegrze
Kontakt