Fort Gieorgija (Hauke-Bosaka)

WiTEK 01.04.2007.

ostatnia aktualizacja: 08.06.2008.

Fort Gieorgija powstał w latach 1863-64 naprzeciwko kurtyny, pomiędzy trzecim a czwartym bastionem Cytadeli. Wypełniał przestrzeń pomiędzy fortem Pawła a fortem Siergieja.

Zobacz także:

Bateria Nadbrzeżna (Rymkiewicza) (2007-04-01 20:04)

Fort Siergieja (Sokolnickiego) (2007-04-01 20:04)

Fort Pawła (Mierosławskiego) (2007-04-01 20:04)

Fort Aleksieja (Traugutta) (2007-04-01 20:04)

Fort Władimira (Legionów) (2007-04-01 20:04)

Podobnie jak fort Pawła został wybudowany jako wał z fosą w kształcie lunety (dzieło o dwóch czołach i dwóch barkach z otwartą szyją). Prawdopodobnie była ona podobna do dzieł, które powstały wkrótce wokół dwóch baszt artyleryjskich (forty: Aleksieja i Siergieja). W części barkowej ziemna skarpa została wyposażona w mur Carnota. Natomiast część czołowa posiadała ceglaną przeciwskarpę z galerią strzelecką (i systemem chodników minerskich). Po środku czoła wzniesiono kojec skarpowy. Zarówno kojec jak i przeciwskarpa zostały połączone poternami z wnętrzem fortu. Chodniki prowadzące do dwóch końców przeciwskarpy nie były schowane pod fosą lecz przecinały ją łącząc się bokami z murem Carnota. Wejścia do potern znajdowały się w kazamatach wybudownych pod całym wałem czołowym. Znajdowały się tu też schrony artyleryjskie z podręczną prochownią. Fort został także wyposażony w kilkusetmetrową poternę prowadzącą do wnętrza fosy Cytadeli.

Fort Gieorgija, podobnie jak inne obiekty Cytadeli, nie podlegał rozkazowi o likwidacji twierdzy z 1909 roku. W czasie działań wojennych nie ucierpiał znacząco więc dotrwał do okresu międzywojennego w bardzo dobrym stanie.

W 1921 roku obiektowi nadano imię gen. Józefa Ludwika Hauke-Bosaka (1834-1871), legendarnego dowódcy z powstania styczniowego.

W okrasie międzywojennym, podczas zabudowywania terenów dawnej esplanady Cytadeli, fort został przeznaczony do rozbiórki. W jego miejscu został zaplanowany plac Inwalidów. Gruz z likwidowanego fortu posłużył do budowy domów na żoliborzu Oficerskim.

Do naszych czasów nie przetrwał żaden ślad po forcie. Istnieje natomiast poterna łącząca go dawniej z Cytadelą. Niestety są trudności z jej zagospodarowaniem gdyż oficjalnie ma wielu właścicieli (przechodzi pod domami prywatnych osób). Dodatkowo zniszczenia jakim uległa spowodowały brak odpływu dla wody która często się w niej gromadzi. Do niedawna tunel był dostępny dla każdego ale wejście zostało już zabezpieczone. Poterna posiada ochronę konserwatorską - pan Zbigniew Rekuć zajmujący się też Fortem Legionów.

W trakcie prac przy budowie metra pod pl. Inwalidów natrafiono na stary tunel prowadzący do dawnego fortu Gieorgija. Jest to prawdopodobnie jeden z kanałów fortecznej kanalizacji. Wg. Zbigniewa Rekucia takie kanały odprowadzały do Wisły ścieki z wszystkich fortów wokół Cytadeli. Jest więc możliwe, że budowniczowie metra znajdą podobny tunel obok pl. Wilsona.

« poprzedni artykuł		następny artykuł »

WSTECZ

Najczęściej czytane