Start arrow Zegrze arrow Forty Twierdzy Zegrze arrow Fort Dębe
Fort Dębe - Historia
WiTEK 31.03.2007. ostatnia aktualizacja: 11.10.2017.
Spis treści
Historia
Budowa
Plany i mapy
Turystyka

Ziemno-betonowy fort Dębe został zbudowany na planie równoramiennego trapezu (jest więc symetryczny) z kleszczowo załamaną szyją. Szyja oparta jest w kierunku południowym (brzeg Narwi), czoło fortu zwrócone jest na północ. Zastosowano tutaj projekt standardowego fortu inżyniera Wieliczki z 1897 roku prawie bez żadnych zasadniczych zmian.

fort.debe.19.jpg
fort.debe.21.jpg
fort.debe.20.jpg
fort.debe.18.jpg
fort.debe.17.jpg
fort.debe.16.jpg

Zobacz także:

Umocnienie Duże Twierdzy Zegrze (2007-04-25 13:04)

Koszary w Białobrzegach (2007-03-31 11:03)

Fort Beniaminów (2007-03-31 11:03)

Umocnienie Małe Twierdzy Zegrze (2007-03-31 11:03)

Zaporowa Twierdza Zegrze (2007-03-31 11:03)

Obiekt posiada jeden wał dla piechoty i artylerii o wysokości ok. 10m. Niegdyś posiadał platformy dla dział przeciwszturmowych na styku czoła i barków. Otoczony jest także suchą fosą o szerokości 12m. W całym forcie nie ma żadnych elementów pancernych (oprócz drzwi oczywiście).

Koszary zostały wybudowane w szyi fortu. Są one bronione przez kaponierę szyjową z zaokrąglonymi uskokami (jak w kaponierach przeciwskarpowych). Jest to chyba jedyna tego typu kaponiera w okolicy, gdyż w Beniaminowie podobna została zniszczona. Natomiast w fortach Twierdzy Modlin, jeżeli w ogóle powstawały kaponiery szyjowe, były innej konstrukcji.

Jako ciekawostkę należy dodać, iż kaponiera jest oddzielona od koszar za pomocą czterech sztuk pancernych drzwi, umożliwiających obronę przez atakiem z wewnątrz. Drzwi zachowały się do naszych czasów, jak również cała kaponiera. Niestety ze względu na stojącą wewnątrz wodę (ok. metra głębokości) nie można się dostać do jej wnętrza. Natomiast koszary nie zostały wybudowane do końca do czasu rozpoczęcia wojny. Brakuje w nich wschodniego skrzydła.

Koszary połączone zostały z wałem czołowym za pomocą centralnej poterny przykrytej nasypem ziemnym. Przecina ona dziedziniec fortu na dwie połowy i posiada po dwa wyjścia w każdą stronę (jedna para przy wale piechoty, druga przy nasypie na koszarach). Przy zetknięciu poterny z wałem piechoty wybudowany został schron pogotowia. W samym wale czołowym umieszczono kolejną poternę posiadającą wyjścia na dziedziniec fortu. Niestety chodnik ten oraz wyjścia zostały wysadzone w powietrze. Na szczęście są w stanie umożliwiającym eksplorację.

Ze schronu poterna schodzi w dół pod fosę i łączy się z betonową przeciwskarpą w fosie. Na dwóch końcach przeciwskarpy umieszczone zostały kaponiery broniące fosy. Miały one także wyjścia umożliwiające dostanie się do wnętrza fosy. W lewym skrzydle fosy wybudowano kaponierę, a w prawym półkaponierę. Kaponiery połączone były poterną biegnącą w przeciwskarpie. Korytarz ten jest zachowany do dzisiaj. Niestety miejsce połączenia z tunelem do wnętrza fortu zostało wysadzone w powietrze. Chodnik pod fosą prowadzi teraz już tylko do fosy. Są to najważniejsze uszkodzenia fortu. Jedynie ten fragment nie nadaje się do przejścia.

W barkach fortu wybudowano dwa tradytory artyleryjskie (po jednym na wschodzi i zachodzie) ze schronami pogotowia i obserwacyjnymi półwieżami. Miały one za zadanie ostrzeliwanie międzypola fortu, czyli obszaru do zaporowej twierdzy Zegrze z jednej strony, oraz do fortów grupy XVI twierdzy Modlin z drugiej strony. Oba tradytory były silnie rozbudowane i osłonięte od południa wałem. Oba zachowane są do dzisiaj w bardzo dobrym stanie. Prawdopodobnie miały one być połączone tunelem z podwalnią, jednak budowniczym zabrakło na to czasu.

Na wale fortu wybudowano także betonowe stanowiska obserwacyjne. W samym forcie nie było natomiast ciężkiej artylerii. Projektujący fort inż. Wieliczko wyprowadził ją na tyły międzypól.

Fort w Dębem zachowany jest w o wiele lepszym stanie niż, pochodzący z tego samego okresu i spod ręki tego samego architekta, fort w Beniaminowie. Oba forty były, jak na ówczesne czasy, bardzo nowoczesne. Miały sporo wspólnych elementów (identyczne tradytory, kaponiery i koszary).


 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »


Legionowo
Modlin
Warszawa
Zegrze
Kontakt