Start arrow Zegrze arrow Skarbiec NBP arrow Skarbiec Centralny i Centralny Ośrodek Komputerowy Zdalny Narodowego Banku Polskiego
Skarbiec Centralny i Centralny Ośrodek Komputerowy Zdalny Narodowego Banku Polskiego
WiTEK 28.03.2007. ostatnia aktualizacja: 19.03.2008.

Umocnienie Duże w Zegrzu, jeden z najciekawszych i najbardziej oryginalnych zabytków fortyfikacji w Polsce, został pod koniec 2002 roku sprzedany Narodowemu Bankowi Polskiemu. Nasz bank centralny zamierza wybudować na terenie fortu skarbiec oraz centrum informatyczne. Wiąże się to z bezpowrotnym utraceniem jedynego takiego zabytku w tej części Europy.

zegrze.skarbiec.28.jpg
zegrze.skarbiec.36.jpg
zegrze.skarbiec.30.jpg
zegrze.skarbiec.15.jpg
zegrze.skarbiec.01.jpg
zegrze.skarbiec.23.jpg
zegrze.skarbiec.17.jpg
zegrze.skarbiec.26.jpg
zegrze.skarbiec.05.jpg
zegrze.skarbiec.29.jpg
Wiosną 2005 roku bank przystąpił do wycinki drzew z terenu fortu. Oczyszczono prawie wszystkie zabytkowe obiekty, oprócz samej części czołowej. Niestety do jesieni cały teren zdążył zarosnąć krzewami wszelkiego rodzaju. Wygląda teraz jeszcze gorzej niż przed pracami banku.

W chwili obecnej bank posiada już plany budowlane nowego skarbca. Zakłada zniszczenie jednego z bloków koszarowych, częściowe zniszczenie drugiego. Konieczne będzie także wyburzenie dwóch prochowni. Przestaną istnieć poterny pomiędzy koszarami a wałem fortecznym, a jednocześnie wejścia do dwóch kaponier. Prawdopodobnie wysadzone zostaną także schrony pogotowia na wale fortecznym. Cały wał zostanie przebudowany tak, że utraci swoją zabytkową wartość. Na terenie fortu powstanie droga dla ciężarówek, na rzecz której konieczne będzie przebudowanie większej części fortu. Bank pierwotnie zakładał zniszczenie czołowej części wału i fosy w celu usypania grobli pod drogę wjazdową. W ostatnim czasie wiadomo także o koncepcji wyburzenia unikalnej bramy wjazdowej do fortu. Bank chciał także splantować dużą część wału fortecznego, ale nie wiadomo jak dalej rozwiązano ten problem.

Mieszkańcy Zegrza podobno zadowoleni są z tej sytuacji gdyż liczą na pracę na terenie skarbca. Prawda jest taka, że NBP nie dopuści na teren fortu nikogo nie posiadającego stosownych dokumentów m.in. z ABW. Jest więc pewne, że nikt z mieszkańców okolic nie dostanie pracy w tym tajnym miejscu.

Wiosną 2003 roku na terenie fortu przeprowadzono "inwentaryzację" oraz opracowano koncepcję zagospodarowania fortu. Niestety prace te zlecono ówczesnym członkom zarządu Towarzystwa Przyjaciół Fortyfikacji. Dzięki działalności tych osób w TPF powstał rozłam i doszło do zmiany władz towarzystwa. Byli już członkowie zarządu, jednocześnie profesorowie Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, działali wbrew woli części członków TPF. Jednocześnie ich działania i projekty kłócą się z ideą ratowania fortyfikacji.

Wyżej wymieniono osoby, posiłkując się głównie studentami własnego wydziału, dostarczyły do NBP koncepcję zagospodarowania oraz inwentaryzację. Niestety inwentaryzacja została wykonana niesolidnie (to i tak słabe określenie). W dokumencie wszystkie oryginalne elementy pancerne z czasów carskich określono jako mało ważny powojenny złom. Plany koncepcji zagospodarowania nie odpowiadają rzeczywistości. Plany zakładają zniszczenie części fortu. Zakładają także przeznaczenie części fortu na cele turystyczne. Założenie to było potrzebne tylko do uzyskania pozytywnej opinii konserwatora zabytków, gdyż bank wycofał się z tej idei w późniejszym terminie.

Niestety fortowi nie przysłużył się także wojewódzki konserwator zabytków, dla którego beton nigdy nie będzie zabytkiem. Nie wpisał obiektu do rejestru zabytków, nie chciał zainteresować się sprawą. Nie po raz pierwszy z resztą.

Latem 2007 roku NBP unieważnił ostatni z przetargów na budowę skarbca. Obiekt okazał się być dwukrotnie droższy od oczekiwań banku. Być może polski Fort Knox wcale nie powstanie!
 
następny artykuł »


Legionowo
Modlin
Warszawa
Zegrze
Kontakt